امدادهاي غيبي در زندگي بشر - صفحه : 147

رشد از نظر آموزش و پرورش

قبلا گفتيم كه حيوانات نيز در شعاع حيات خود از نوعی رشد بهره‏مندند ، به طور غريزی سود و زيان خود را تشخيص می‏دهد و بطور غريزی آمادگی و لياقت نگهداری و بهره‏برداری از امكانات خود را دارند ، آنچه را كه‏ آگاهی ندارند و يا لياقت بهره برداری ندارند ، چيزهائی است كه در نظام‏ خلقت جزء امكانات آنها قرار نگرفته است ، ولی رشد انسان اكتسابی است‏ ، بايد انسان آنرا تحصيل كند ، آگاهيهای لازم انسان كسبی است ، همچنانكه‏ قدرتها و توانائيها و لياقتها و آمادگی‏های انسان برای نگهداری و بهره‏ برداری از امكاناتی كه در نظامات خلقت ، در خور فعاليت او قرار داده‏ شده نيز اكتسابی است . آموزش و پرورش بطور كلی متوجه اين دو جهت است‏ ، آموزشها متوجه آگاهی بخشيها است كه يك ركن رشد است ، و پرورشها متوجه توانائی بخشيها است كه ركن دوم آن است .

وسعت ميدان رشد انسانی

اكنون می‏گوئيم تفاوت ديگر رشد حيوان با رشد انسان اينست كه رشد حيوان‏ " حالی " و " منطقه " ای است ولی رشد انسان نه محدود به زمان حال‏ است ، بلكه شامل ماضی و استقبال هم هست و نه محدود به منطقه زندگی است‏ ، شامل مكانهای نامحدود می‏شود .